تاریخچه انجمن اولیا و مربیان
انجمن اولیا و مربیان، یکی از تشکل های مردمی است که اینک بیش از پنجاه سال از تأسیس آن در ایران می گذرد. این انجمن، بر اساس توصیه کنفدراسیون آموزش اولیا، وابسته به یونسکو، با عنوان انجمن خانه و مدرسه در ایران تشکیل شد و از همان زمان، با نام انجمن های خانه و مدرسه به انجام وظایف خود پرداخت. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، انجمن خانه و مدرسه که نمایانگر همکاری دو کانون اثرگذار، به نام انجمن اولیا و مربیان بود، با بار فرهنگی و انسانی عمیق تغییر نام یافت تا امکان ارتباط همه جانبه میان اولیا و مربیان را تحکیم بخشد.
هفته پیوند، تجلی گاه وحدت
هفته پیوند اولیا و مربیان، بهترین و مناسب ترین فرصت برای فراهم کردن زمینه های تحقق همکاری و همدلی میان خانه و مدرسه است. در سایر هفته پیوند اولیا و مربیان، هیئتی منتخب از پدران و مادران، دانش آموزان و مربیان، با هدف همکاری در راه پیشبرد امورآموزش و پرورش دانش آموزان دور هم جمع می شوند و از توانایی های فکری، علمی و تخصصی یکدیگر برای تربیت هرچه بهتر سازندگان آینده میهن اسلامی بهره مند می شوند. آنها با ارائه طرح ها و پیشنهادهای مفید در این انجمن، در اداره امور، یار و یاور صمیمی مدیران و مسئولان به شمار می آیند. در پرتو این وحدت، پیوند میان خانه و مدرسه مستحکم تر می گردد و از مشکلات دستگاه تعلیم و تربیت کشور، به میزان چشم گیری کاسته می شود.
مشارکت اولیا و مربیان
امر تعلیم و تربیت، مشارکت جدّی و همه جانبه را می طلبد که در یک سوی آن اولیا، یعنی نخستین آموزگارانِ فرزندان در خانه هستند و در سوی دیگر مربیان، یعنی آموزگارانِ دانش آموزان در مدرسه قرار دارند. اولیا و مربیان، همواره در تکوین تعلیم و تربیت فرزندان در تعامل هستند؛ بدین صورت که حاصل تربیت فرزندان در خانواده ها، به عنوان پیش نیاز و خمیرمایه شروع کار معلمان در مدارس است و حاصل کار مربیان در مدارس، تربیت عضوی مفید و آشنا به وظایف برای نهاد خانواده و اجتماع است. این تعامل و داد و ستد خانه و مدرسه یا اولیا و مربیان، تعاملی پیوسته و همیشگی است و محصول آن، تربیت نسلی پویا، با نشاط، دانش پژوه و با کفایت است که نقش مؤثری در سازندگی و خودکفایی کشور بر عهده خواهند داشت.
لزوم هماهنگی میان خانه و مدرسه
یکی از راه های مؤثر برای ایجاد رابطه میان مطلوب معلمان و والدین، لزوم هماهنگی خانه و مدرسه است. اگر انجمن اولیا و مربیان کار خود را به خوبی انجام دهد، نه تنها وسیله ای برای ایجاد و توسعه روح همکاری میان خانه و مدرسه به وجود می آورد، بلکه نقش عمده ای در مرتبط ساختن برنامه مدرسه با نیازهای جامعه ایفا می کند. معلمان اثر بسیار مهمی بر ارزش های مورد پذیرش کودک بر جای می گذارند. در واقع معلمان، دانسته یا ندانسته، نقش مهمی در شکل گیری شخصیت و ویژگی های اخلاقی ـ اجتماعی کودکان دارند و بعد از والدین، مهم ترین کسانی هستند که وجودشان در انتقال ارزش ها به نسل جوان مؤثر است. اگر این هماهنگی نباشد، کودک دچار سردرگمی می شود و هر قدر هم روش های تربیتی مدرسه در سطح بالایی باشد، به یقین بدون هماهنگی و تأیید خانواده ها، اثر مثبتی در پی نخواهد داشت و نقش معلم نیز کم رنگ می شود.
آموزش خانواده ها
تحقیقات نشان می دهد پیشرفت تحصیلی دانش آموزانی که والدین آنها افرادی آگاه و آموزش دیده اند، بیشتر است. در واقع آموزش والدین در مورد مسائل تربیتی، موجب می شود آنها محیط مناسب تری برای رشد و شکوفایی استعدادهای بالقوّه فرزندان خود فراهم کنند و این امر، پیشرفت افراد خانواده و جامعه را در پی خواهد داشت. در هفته پیوند اولیا و مربیان، فعالیت های این انجمن در زمینه تشکیل کلاس های آموزش خانواده آغاز می شود. این فعالیت ها، به منظور آشنایی والدین با چگونگی رفتار با فرزند، تأمین آسایش روانی و جسمی آنها و به طور کلی، در زمینه هایی صورت می گیرد که والدین را در تربیت فرزندان خویش تواناتر و آگاه تر می سازد. در پی چنین تلاش هایی، فعالیت های مربیان با والدین همسو می گردد و برنامه های آموزش و پرورش پربار می شود و بهتر نتیجه می دهد.
کلاس های آموزشی دانش آموزان
مدیران و مربیان تربیتی، کلاس هایی با موضوع چگونگی رفتار دانش آموزان با خانواده برگزار می کنند. در این کلاس ها، رفتار هرچه بهتر و صحیح تر دانش آموزان در خانواده به آنها آموزش داده می شود. در صورتی که این کلاس ها، با کلاس هایی که برای آموزش خانواده ها و والدین برپا می شود در ارتباط باشد، تأثیرات بیشتری بر جای می گذارد و در طول دوران تحصیل، می توان اثرات مثبت این حرکت آموزشی را به خوبی مشاهده کرد.
مشارکت و مفهوم دیروز و امروز آن
پس از گذشت سال ها از تأسیس انجمن اولیا و مربیان در کشور، اینک جلوه های باروری و بالندگی مشارکت های مردمی در نظام آموزش و پرورش دیده می شود. مشارکت های مردمی، تجلّی عشق و علاقه مردم به تعلیم و تربیت است. پیش از این، مفهوم سنّتی مشارکت های مردمی، پرداخت وجه مادّی بود. به عبارت دیگر، پدران و مادران، معنای مشارکت را پرداخت وجوه نقدی می دانستند، ولی امروزه مفهوم مشارکت، بسیار گسترده تر از گذشته، به معنای دست در دست هم گذاشتن برای انجام دادن کارهاست. مردم باید بدانند که مشارکت، امری جدی و مستمر است، نه اینکه فقط در زمان هایی خاص و برای رفع نیازهای مادی کاربرد داشته باشد.
خانه و مدرسه، دو عامل تأثیرگذار
تأثیر پذیری شگرف فرزندان از خانواده، موقعیت ممتازی برای اولیا به وجود آورده است؛ به گونه ای که آنان را قادر می سازد کودکان را با علاقه و انگیزه کافی به آموزشگاه ها بفرستند. با در نظر گرفتن علاقه والدین به رشد و پرورش فرزندان، انتظار می رود آنها با ایجاد انگیزش و نگرش مثبت در مورد آموزش، سبب حضور مشتاقانه و مرتب دانش آموزان در مکان های آموزشی شوند. به دلیل اصل تأثیر پذیری کودک از خانواده است که آموزش های داده شده از سوی والدین، نقش تعیین کننده ای در طول زندگی فرزندان ایفا می کند و به صورت عامل تربیتی، آینده آنها را نیز تحت تأثیر قرار می دهد.
هفته پیوند و فرهنگ سازی
کارشناسان تعلیم و تربیت و صاحبان اندیشه معتقدند فرهنگ سازی باید از خانواده ها آغاز گردد. از این رو، وزارت آموزش و پرورش به عنوان بزرگ ترین نهاد تعلیم و تربیت کشور که بیش ترین ارتباط را با خانواده ها دارد، می کوشد از راه ارتباط همیشگی خانه با مدرسه و پیوند اولیا و مربیان و نیز افزایش دانش خانواده ها، به فرهنگ سازی بپردازد. هفته پیوند نیز با هدف ایجاد و ارتباط سازنده و پویا میان دو کانون ارزش آفرین و فرهنگ ساز خانه و مدرسه برپا می شود تا در پرتو آن، فرزندان عزیز میهن اسلامی مان، از دستاوردهای ارزشمند پیوند اولیا و مربیان بهره مند گردند.
انجمن اوليا ومربيان
انجمن اوليا ومربيان هر مدرسه هيأت منتخبي است از اولياي دانش آموزان و مربيان همان مدرسه كه با تفاهم و صميميت م به منظور تقويت همكاري و مشاركت اولياي دانش آموزان جهت كمك به ارتقاي كيفيت فعاليت هاي آموزش وپرورش و گسترش ارتباط خانه ومدرسه ، برطبق مقررات و ضوابط وزارت آموزش وپرورش انجام وظيفه مي نمايد.
الف – ترتيب اعضا
1- مدير مدرسه
2- يكي از معاونين و انتخاب مدير
3- نماينده ي شوراي معلمان
4- معاون پرورشي يا يكي ازمربيان امور تربيتي ، و در صورت نبود مربي ، يكي از معلمان آگاه به مسائل تربيتي به انتخاب مدير
5- برگزيدگان اولياي دانش آموزان
تبصره ي1:تعداد اولياي دانش آمو زان و نحوي انتخاب آنان جهت عضويت درانجمن و چگونگي وزمان تشكيل جلسات برابرماده ي
19 آيين نامه ي انجمن مركزي اوليا ومربيان خواهد بود. ( دربند 20 شرح وظايف ، به آن اشاره شده است .)
تبصره ي 2 : درصورت لزوم ، مدير مدرسه مي تواند ازنماينده ي شوراي دانش آموزان و برحسب موارد از افراد ذي ربط و صاحب نظر براي شركت درجلسات انجمن دعوت كند.
ب- شرح وظايف انجمن اوليا و مربيان آموزشگاه
1-تأمين مشاركت فكري ، فرهنگي ، عاطفي وآموزشي اوليا وتقويت ، هماهنگي و همسويي تربيتي و آموزشي خانه ومدرسه
2-جلب همكاري اولياي دانش آموزان جهت مشاركت و كمك و ارتقاي كيفيت فعاليت هاي مربوط و ارائه ي پيش نهادهاي لازم به مدير مدرسه
3-مشاوره و برنامه ريزي درجهت تحقق هرچه بهتر اهداف انجمن
4-همكاري و مشاركت با شوراي معلمان دربرگزاري كلاس هاي فوق برنامه
5-برنامه ريزي و تصميم گيري جهت تشكيل جلسات آموزش خانواده
6- همكاري و مشاركت بامدير مدرسه دراجراي فعاليت هاي پرورشي ، برگزاري اردوهاي دانش آموزي و بازديد از مراكز علمي ،آموزشي وفرهنگي
7- تلاش و همكاري براي جلب مشاركت اولياي دانش آموزان ، صاحبان ِحَرف ، افراد خير ومؤسسات خيريه درتأمين امكانات موردنياز و بهبود اداره ي امور مدرسه
8- تهيه ي برنامه ي بهداشتي و پزشكي با مشاوره ي افراد آگاه ، و كمك به مراقبان بهداشت ونظارت براجراي آن درمدرسه
9- همكاري م مشاركت درباره ي چگونگي قدرداني از كاركنان ، اولياي دانش آموزان و اعضاي شوراهاي مدرسه با رعايت ضوابط ومقررات مربوطه
10- برنامه ريزي و تشكيل جلسات عمومي اولياي دانش آموزان
11- نظارت برچگونگي اخذ كمك هاي مردمي با رعايت قوانين و مقررات مربوطه
12- تشكيل شوراي مالي مدرسه با عضويت مدير مدرسه ، رئيس انجمن ونماينده ي شوراي معلمان دراولين جلسه ي انجمن
13- مشاركت دراجراي برنامه هاي كارآموزي هنرجويان در هنرستان ها
14- نظارت برنحوي هزينه ي وجوه حاصل از كمك هاي مردمي ، خدمات فوق برنامه ، سرانه ي دانش آموزان وكمك هاي شوراهاي آموزش وپرورش از طريق شوراي مالي و مطابقت موارد هزينه با برنامه هاي مصوب شوراي مدرسه
15- بررسي و اتخاذ تصميم نسبت به سرويس رفت وبرگشت
16- انتخاب نماينده براي شركت در شواري مدرسه
هم چنين براساس موارد آيين نامه ي انجمن اوليا ومربيان واحدهاي آموزشي ، وظايف زير نيز بر عهده ي انجمن اوليا ومربيان مدرسه مي باشد :
ماده ي 16– مدير مدرسه موظف است حداكثرتا اخرمهرماه هرسال ( پايان هفته پيوند ) از تمام اولياي دانش آموزان دعوت به عمل آورد وپس از تشكيل جلسه ي عمومي اوليا ، با استفاده از آگاهي هاي خود مخصوصاً محتواي كتاب آشنايي با انجمن اوليا ومربيان ؛ لزوم تشكيل ، فوايد و وظايف انجمن امده است براي آنان تشريح كند.
ماده ي 19 – تعداد اعضاي اولياي منتخب براي عضويت درانجمن مدرسه برمبناي زير تعيين مي شود:
1- درمدارسي كه عده ي دانش آموزان آن ها كم تر از 300 نفرباشد، عده ي اولياي منتخب جمعاً هفت نفرخواهد بود كه چهار نفر عضو اصلي و 3 نفربقيه عضو علي البدل هستند.
2- در مدارسي كه عده ي دانش آموزان آن ها بيش از 300 نفرباشد، به ازاي هر 100 نفردانش آموز اضافي يك نفراز اوليا بر تعداد اعضاي اصلي افزوده مي شود . ولي عده ي اعضاي علي البدل هم چنان 3 نفرخواهد بود.
ماده ي 20- مدت زمان كار انجمن اوليا ومربيان هر مدرسه يك تحصيلي است ودر مهرماه هرسال انتخابات بايد تجديد شود . اعضاي انجمن سال گذشته در صورت برخورداري از شرايط انتخاب مي توانند دوباره خود را براي عضويت در انجمن نامزد كنند.