نجوم چيست ؟
مطالعه ي علمي اجرام آسماني ،«علم نجوم » يا «اختر شناسي » ناميده مي شود .اين علم از كهن
ترين علوم است و باعث شد انسان بتواند بر اساس حركت خورشيد ، زمين و ماه ،سال را به ماه ، هفته
و روز، تقسيم كند با رواج تقويم ، ستاره شناسان دوران باستان توانستند ظهور ستارگان دنباله دار و نيز
زمان خسوف (ماه گرفتگي ) و كسوف (خورشيد گرفتگي ) را پيش بيني كنند .مردم قرن ها عقيده
داشتند كه زمين مركز جهان است . تا در دهه ي 1540 ميلادي نيكلاس كپرنيك نظريه ي مركزيت خورشيد
در منظو مه ي شمسي را دوباره مطرح كرد . در سال 1608 هانس ليپرشي ،تلسكوپ – يكي از
مهمترين ابزار ستاره شنا سي – را اختراع كرد . امروزه راديوتلسكوپ ها به تلسكوپ هاي بزرگ چشمي
كمك مي كنند تا امواج راديويي فرستاده شده از اجرام آسماني مانند كواسارها (تپ اختر ها ) و
پولسارها (اختر نما ها ) را جمع آوري كنند.
در تعريفي ديگر آمده است .نجوم علمي است كه در آن به مطالعه ي سيارات ، ستارگان ، كهكشان ها
، و تمامي ديگر انواع اجرام سماوي درعالم مي پردازيم . اين اجرام بسيار متفاوت ازدنباله دارها ، شهاب
سنگ ها ، و سيارك ها تا تپ اخترها ي معمايي و سياه چاله هاي مرموزرا درفضا دربرمي گيرند . بعضي
از اين اجرام سماوي را مي توان از زمين ديد چون نوررا منعكس مي كنند يا تنها با گسيل پرتوهاي ايكس
يا امواج راديويي تابش مي كنند .
زمين به دورخورشيد مي گردد ، و تمامي منظومه ي شمسي ( خورشيد و تمام سيارات ) حول مر كز
كهكشانمان مي چرخد . كهكشان ما كه آن را « راه شيري » مي ناميم از ميليون ها ميليون ستاره
تشكيل شده و تنها يكي از ميليون ها كهكشاني است كه عالم را مي سازند .
يكي از راه هاي مطالعه ي ساير اعضاي منظومه ي شمسي ارسال سفينه هاي فضايي با استفاده از
موشك است تا اين سفينه ها بر روي آنها فرود آيند يا ازنزديكي آنها بگذرند و به زمين عكس بفرستند .
اجرام سماوي دورتر را مي توان به كمك تلسكوپها و ساير وسايل نجومي نصب شده بر روي ماهواره
هايي كه به دورزمين مي گردند ، از وراي جو كه اثرش هم چون پتوست ، مطالعه كرد .
گرد آورنده : آمنه خوجه قلي
منابع :
1- فضا و نجوم ،زوزا وبروا ،ترجمه جلال صميمي ،انتشارات كانون پرورش فكري كودكان و نو جوانان .
2-دايره المعارف كودكان و نوجوانان ،ترجمه ي قاسم قاليباف ، جواد محدثي ،انتشارات پيام آزادي .