در قرن سيزدهم هجري شمسي در محل تلاقي اروند رود و رودخانه ي كارون (انتهاي جنوب غربي استان خوزستان فعلي )، شهري پا به عرصه وجود گذاشت كه "محمرّه" ناميده شد. گويا به خاطر خاكهاي سرخي كه در اطراف شهر بود،نام آن را محمرّه (سرخ)گذاشتند. اين شهر بندري در طول تاريخ كوتاه خود بارها به اشغال درآمده است .

در سال 254هجري قمري/1217هجري شمسي عثماني ها(همسايه غربي ايران)به خاطر تاسيسات ، گمركات واسكله اش آن را به تصرف درآوردند:اما ميرزا تقي خان امير كبير ، صدر اعظم وقت ايران با انعقاد پيمان دوم ِ "ارزنه الروم " حاكميت ايران را بر محمره تثبيت كرد. در شهريور سال 1320هجري شمسي (جنگ جهاني دوم )نيز متفقين به اولين نقطه اي كه يورش بردند محمره بود كه آن زمان ديگر خرمشهر ناميده ميشد. پس از جنگ جهاني دوم  همواره بين ايران و عراق بر سر خرمشهر و به ويژه  اروندرود ، در گيريهاي سياسي وجود داشت .تا اينكه در سال 1354 هجري شمسي با ميانجگري "بومدين " رئيس جمهوري وقت الجزاير، ايران و عراق  قراردادي منعقد كردند كه براساس آن اروند رود به طور مساوي بين دو كشور تقسيم شد.اين قرارداد به قرارداد "الجزاير" شهرت يافت.

خرمشهر از شمال به اهواز ، از شرق به بندر ماهشهر، از جنوب به آبادان و از غرب به مرز ايران وعراق محدود است. رژيم غاصب عراق قبل از جنگ تحميلي ، جنگ اعلام نشده اي را با ايران آغاز كرده بود.رئيس جمهور وقت عراق –صدام حسين –با توسل به ضد انقلابي ها، بمب گذاري ها وكشتار مردم بي دفاع وزنان وكودكان خوزستان را آغاز كرده بود. از مهرماه سال 1358ه .ش تا شهريور ماه‌ ِ سال 1359بيش از بيست بار مردم بي دفاع خرمشهر ، طعم تلخ بمب گذاري و كشتار بي رحمانه را چشيدند.

دربعدالظهر31شهريور1359با حمله هواپيماهاي جنگده عراق  به چندفرودگاه ايران وهدف قراردادن مردم بي دفاع شهرهاي مرزي و ازجمله خرمشهر شعله هاي جنگ زبانه كشيد.در روز چهرم آبان 1359شهر خرمشهر ومردم بي دفاع آن مورد حجمه ي وحشيانه رژيم بعثي عراق قرارگرفت و شهر به دست ديو افتاد.

اما اين اشغال زياد به طول نينجاميد و مردم سلحشور و سربازان امام (ره) با قدرت توانستند دست پليد اهريمن بعثي را از خاك پاك وطن كوتاه كنند. در تاريخ10/2/1361ودر ساعت00:30دقيقه بامداد عمليات بيت المقدس در محور غرب رود كارون با رمز "يا علي بن ابيطالب" با هدف آزادسازي شهرهاي خرمشهر، هويزه، پادگان حميدآغاز گرديد . اين عمليات در سه مرحله انجام گرديدو رمز مرحله سوم اين عمليات " يامحمد" نام داشت. نيروهاي غيور وسلحشور ايران اسلامي در اين عمليات با وارد آوردن تلفات سنگيني بر دشمن و به اسارت گرفتن 17499اسير عراقي توانستند فتح عظيم و پيروزي غرور آفريني خلق كنند. شهر هويزه ،كرخه نور،پل نو،جاده اهواز و خرمشهراماكن آزاد شده بودندو وسعت منطقه آزاد شده 5380كيلو متر مربع بود.

در اين فتح تلفات سنگيني بر دشمن غاصب وارد گرديد و خاك پاك وطن از دست دژخيمان  بعثي بازپس گرفته شد.

                                        

 

                                                                            مرجان يحيايي

                                                                         كلاس دوم راهنمايي

                                                             منبع:کتاب دایره المعارف کودک ونوجوانان