مرکزفرهنگی هنری گمیشان

ازجمله بازيهاي فكري و جذاب در ميان تركمنها بازي "دوزوم"

 مي باشد.دوزوم يا دوزّوم درايران به دوز معروف است.دوزوم در

زبان تركمني به معنای به رشته درآوردن و تسلسل در آوردن

مي باشد. اين بازي شهرت زيادي درميان مردم كشورهاي

مختلف دارد در كشورهاي مختلف با قواعد بازي متفاوت انجام

مي گيرد. و لي هدف نهايي بازي يكسان مي باشد. گفته

 مي شوداين بازي تاريخي سه هزار ساله دارد(به نقل ازفصلنامه

ياپراق شماره 45). اينك به اختصاربه توضيح شكل اجرايي انواع

اين بازي مي پردازيم.

بازي شكل "الف" رادونفره انجام مي شود. هربازيكن9مهره دارد.

بازيكنهايكي پس از ديگريشروع به گذاشتن مهرهاي خود در

تقاطع خطوط مي كنند. اين مهره ها هر بار به نوبت و يكي يكي

گذاشته مي شود.بازيكني كه بتواندسه مهره از مهرهاي خود را

به رديف برروي تقاطع خط بگذارد، موفق مي شود يكي از

مهرهاي طرف مقابل را را از روي صفحه كنار بگذارد. همچنين اگر

 بازيكني به طور همزمان و در يك لحظه بتواند مهره هاي خود را

به طور مرتب در دورديف قراردهد، دو مهره از مهره هاي بازيكن

مقابل كنارگذاشته مي شود.به اين ترتيب وقتي هردو طرف

بتوانند تمامي 9مهره ي خود را برروي صفحه قراردهند،مرحله دوم

اين بازي آغاز مي شود. در اين مرحله هركدام ازطرفين ، به نوبت

مهره هاي خود را بر روي صفحه به سمت تقاطع حركت

 مي دهندو سعي مي كنندسه تا از مهره هايشان در يك رديف

قرارگيرد. كسي كه موفق به اين كار شود، مي تواند به دلخواه ،

مهره اي از مهره هاي حريف مقابل را از صحنه خارج

نمايد.بازيكني كه مهره هاي خودرا به گونه اي چيده كه در يك هر

حركت سه مهره از مهره هايش را به رديف كنار هم قرار دهد،به

راحتي مي توانديكي پس از ديگري مهره هاي طرف مقابل را

حذف نمايد.به اين ترتيب به سرعت برنده نهايي خواهد شد. اين

تاكتيك بازي را " قاشا دوزوم" مي گويند. در نهايت كسي كه تنها

دومهره از مهره هايش برروي صفحه باقي بماند، بازنده بازي

است.مرحله ي سوم بازي زماني آغاز مي شودكه يكي از

بازيكنان تنها سه مهره روي صفحه داشته باشد اين بازيكن كه

درحال باخت است درنوبت بازي خودمي تواند يكي ازسه مهره

بازقي مانده خود را از هرنقطه اي بردارد وبه هرنقطه ي دلخواه

كه خالي است بگذاردوبازيكن مقابل به خاطر داشتن مهره هاي

بيشتر تنهامي تواند در نوبت خوداز نقطه اي به نقطه ديگر حركت

 كند اگر هردو بازيكن تنها سه مهره بر روي صفحه داشته

باشندهر دومي توانند هر مهره از مهره هاي خود را به دلخواه

بردارند وبه نقطقه ديگر بگذارندو الزامي ندارند كه حتماً مهره ي 

خود را از نقطه اي به نقطه ديگربرروي تقاطع حركت دهند.

اين بازي به رشد فكري افراد كمك شاياني مي كند.

منبع:فصلنامه یاپراق شماره ۴۵